Gotowanie w szybkowarze – instrukcja krok po kroku i tabela czasu gotowania

Gotowanie w szybkowarze to sposób przygotowania potraw pod ciśnieniem, dzięki czemu woda wrze w temperaturze ok. 115–120°C, a czas pracy w kuchni skraca się nawet o 70%. Wystarczy włożyć składniki, dolać płyn, zamknąć szczelnie pokrywę i ustawić zawór – resztę robi para. To rozwiązanie dla tych, którzy lubią dobre jedzenie, ale niekoniecznie chcą spędzać przy garnkach pół dnia.

Szybkowar to szczelnie zamykany garnek, w którym para wodna nie ucieka swobodnie, tylko podnosi ciśnienie wewnątrz naczynia. Wyższe ciśnienie oznacza wyższą temperaturę wrzenia, a to z kolei – znacznie krótszy czas gotowania. Tam, gdzie tradycyjny rosół potrzebuje trzech godzin, szybkowar uwija się w pół godziny.

Na rynku jest kilka rodzajów tego typu urządzeń:

• klasyczne modele ciśnieniowe na palnik,
• urządzenia elektryczne z programami,
• wielofunkcyjne multicookery, które łączą funkcję szybkowaru, wolnowaru i parowaru w jednym.

1. Składniki do szybkowaru przygotuj tak, jak zwykle.
2. Do urządzenia wlej ok. 250 ml wody, bulionu lub sosu, żeby wytworzyła się para.
3. Zamknij pokrywę zgodnie z oznaczeniami i ustaw zawór w pozycji gotowania (zamknięty). Włącz mocny palnik albo wybierz program w wersji elektrycznej.
4. Kiedy garnek osiągnie pełne ciśnienie, usłyszysz charakterystyczny syk lub zobaczysz uniesiony wskaźnik. Wtedy zmniejsz moc do minimum, tak żeby ciśnienie się utrzymywało, ale para nie buchała intensywnie.
5. Gotuj przez określony dla danego składnika czas. Mierz go dopiero od momentu zagotowania, nie od włączenia urządzenia.

Poniżej podajemy orientacyjny czas gotowania dla różnych produktów. Dokładny czas zależy od wielkości kawałków, modelu garnka i tego, czy gotujesz pod wysokim, czy niskim ciśnieniem. Traktuj poniższe wartości jako punkt wyjścia.

Po zakończeniu gotowania pokrywa wciąż jest zablokowana – w środku panuje wysokie ciśnienie i otwarcie jej na siłę jest zabronione. Redukcja ciśnienia odbywa się jedną z trzech metod, a wybór zależy od potrawy:

• naturalne uwalnianie pary (NPR) – polega na tym, że po prostu zdejmujesz garnek z palnika i czekasz 10–20 minut, aż ciśnienie spadnie samo. To metoda dla mięs, gulaszy i wywarów – włókna mięsa pod ciśnieniem powoli się rozluźniają, dzięki czemu mięso wychodzi soczyste;
• szybkie obniżanie ciśnienia (QPR) – to ręczne otwarcie zaworu. Kiedy para gwałtownie ucieka, ciśnienie spada w 1–2 minuty. To metoda odpowiednia do warzyw, ryb i wszystkiego, co łatwo się rozgotowuje;
• metoda chłodzenia wodą – jest zarezerwowana wyłącznie dla tradycyjnych szybkowarów ciśnieniowych. Stawiasz garnek w zlewie i polewasz pokrywę zimną wodą z kranu. Para szybko się skrapla, ciśnienie spada w kilkanaście sekund.

Pamiętaj, aby nigdy nie szarpać pokrywy, nie pochylać się nad zaworem podczas wypuszczania pary i nie otwierać garnka, dopóki wskaźnik ciśnienia nie opadnie całkowicie.

Nowoczesne szybkowary mają kilka zabezpieczeń, więc ryzyko awarii jest niewielkie. Dla bezpieczeństwa:

• nie przekraczaj maksymalnego poziomu napełnienia – zwykle to 2/3 objętości, a przy roślinach strączkowych i produktach, które pęcznieją (kasze, ryż) 1/2. Przepełnienie to najprostsza droga do zatkania zaworu;
• sprawdzaj uszczelkę przed każdym użyciem – jeśli jest popękana, twarda albo śmierdzi, wymień ją. Czyszczenie uszczelki po każdym gotowaniu (ciepłą wodą i łagodnym płynem) wydłuża jej żywotność.
• dbaj, by zawór bezpieczeństwa nie był zablokowany – najlepiej przedmuchać go raz na jakiś czas;
• nie wrzucaj do szybkowaru produktów silnie pieniących (mleko w dużych ilościach, makaron, owsianka na sypko) – piana zatyka zawory. Uważaj też z gęstymi sosami i mąką do zagęszczania.

Najczęstsze błędy początkujących to:

• za mało płynu,
• gotowanie bez uszczelki,
• otwieranie na siłę,
• liczenie czasu od włączenia, a nie od chwili zagotowania.

Główny zysk to oczywiście oszczędność czasu – potrawy, które normalnie dusisz dwie godziny, są gotowe w 25 minut. To 3–4 razy szybciej niż w zwykłym garnku. Przy okazji zużywasz mniej energii (krótszy czas pracy palnika) i mniej wody, bo para krąży w obiegu zamkniętym.

Krótki czas gotowania to też dobra wiadomość ze zdrowotnego punktu widzenia. Warzywa zachowują więcej składników odżywczych niż po długim gotowaniu w dużej ilości wody. Mięso pod ciśnieniem dusi się we własnych sokach, więc smak jest skoncentrowany i głęboki – wołowina rozpada się pod widelcem, a wywar z kości ma wyrazisty kolor i głęboki aromat.

Szybkowar to jest też bardzo wszechstronny, możesz w nim dusić, gotować na parze (na specjalnym sitku), pasteryzować przetwory, robić dżemy, a w wersji elektrycznej często też jogurt czy ryż. Jeden garnek zastępuje kilka.

Czy wiesz, że doświadczeni kucharze nie przygotowują mięs po prostu, wkładając je do szybkowaru? Trikiem, który poprawia smak i strukturę, jest wstępne podsmażanie mięsa przed właściwym gotowaniem. Brązowa, skarmelizowana skórka ma wyjątkowy, głęboki smak, a wnętrze pozostaje soczyste.

Warzywa delikatne (brokuły, kalafior, marchewka w plasterkach) gotuj na sitku lub koszyku nad płynem, nie w nim – wtedy się nie rozpadną. Możesz też gotować wielopoziomowo: na dole mięso w sosie, na górze koszyk z ziemniakami albo warzywami. W ten sposób przygotujesz cały obiad w jednym garnku.

Jeśli sos po zakończeniu wydaje się za rzadki, zagęść go już po dekompresji: odparuj na otwartym garnku albo dodaj łyżkę mąki rozpuszczonej w zimnej wodzie.

Przede wszystkim pamiętaj jednak, by zawsze sięgać po świeże składniki – to gwarancja, że każde danie będzie wyśmienite. Zawsze świeże warzywa, mięso MIĘSNE SPECJAŁY od zaufanych dostawców i inne wysokiej jakości produkty znajdziesz w ALDI.