Zero waste – jakie są zasady zero waste i jak wprowadzić je do codzienności?
Z roku na rok generujemy coraz większe ilości śmieci, zanieczyszczając naszą planetę. W trosce o ochronę środowiska naturalnego powstaje wiele trendów upowszechniających wprowadzanie do codziennego życia nawyków mających na celu ograniczenie ilości odpadów i dbałość o zasoby naturalne. Jednym z nich jest idea zero waste, mająca na celu zaprzestanie marnowania produktów i tworzenia śmieci. Na czym polega idea zero waste i jak wcielić ją w życie?
Na te i wszystkie inne pytania dotyczące zero waste odpowiemy Ci tutaj i na naszych kanałach przez kilka najbliższych miesięcy. Przyznajemy, że to nie jest łatwy temat. Ale obiecujemy, że jest bardzo przyjemny! Sami rozpoczęliśmy już drogę do niemarnowania, a teraz zapraszamy Ciebie - chodź z nami!
Mamy świetnego instruktora małych kroków. Wspólnie z naszą ekspertką, Sylwią Majcher, nauczmy się chodzić na nowo, w poszanowaniu środowiska i nie zostawiając zbyt wielu śladów za sobą.
Zero waste – poznaj metodę małych kroków
Nie wszystkie nawyki udaje się zmienić od razu, ich zmiana to proces, dlatego proponujemy ci metodę małych kroków. Zapewne nasuwa ci się wiele pytań dotyczących idei zero waste. Na wiele z nich odpowiemy tutaj, na naszych kanałach, przez kilka najbliższych miesięcy.
Rozpoczęliśmy już drogę do niemarnowania, a teraz zapraszamy ciebie – chodź z nami! Poznaj też świetnego instruktora małych kroków, którym jest nasza ekspertka Sylwia Majcher. Nauczy nas ona świadomie i z szacunkiem poruszać się w środowisku, tak by nie zostawiać za sobą zbyt wielu śladów.
Wraz z Sylwią mamy dla ciebie gotowe rozwiązania zero waste, które już dziś możesz wcielić w swoje życie. Poznaj je i zastosuj, a opłaci się to wszystkim – tobie, środowisku, przyszłym pokoleniom. I pamiętaj – nie musisz od razu robić wszystkiego! Wybierz choćby jedną z rzeczy i rób ją uczciwie, konsekwentnie i regularnie.
Sylwia Majcher - dziennikarka, autorka bestsellerowych poradników „Wykorzystuje, nie marnuje. 52 Wyzwania Zero Waste” i „Gotuję, nie marnuję. Kuchnia zero waste po polsku”, książki „Mniej Mięsa” i dziecięcej „Samotny Banan”, reportaży oraz wywiadów kulinarnych. Absolwentka studiów podyplomowych na Wydziale Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW w Warszawie. Prowadzi warsztaty i szkolenia poświęcone ekologii, niemarnowaniu i obiegowi zamkniętemu. Na balkonie hoduje pomidory i jadalne kwiaty, gotuje w rytmie sezonu, jeździ rowerem, unika nadmiaru.
Zero waste – czym jest?
Zero waste, czasami używane w formie less waste, to:
- pochodzący z języka angielskiego termin oznaczający brak śmieci i marnowania
- idea zmierzająca ku maksymalnemu zmniejszeniu ilości generowanych odpadów oraz dbałości o zasoby naturalne, która zyskała rozgłos na początku XXI wieku i od tego czasu jej popularność wzrasta
- dążenie, by ograniczyć produkcję śmieci, nie zanieczyszczając środowiska
- styl życia (zero waste lifestyle), który obejmuje wszystkie jego sfery: odżywianie, higienę, przemieszczanie się, ubieranie, zakupy.
Według Zero Waste International Alliance „Zero waste jest celem, który jest etyczny, ekonomiczny, skuteczny i wizjonerski, aby prowadzić ludzi ku zmianie stylu życia i praktyk, które naśladują naturalne cykle odnawiania się, gdzie wszelki materiał, którego się pozbyto, jest zaprojektowany tak, by być zasobem do wykorzystania przez innych.
Zero waste oznacza projektowanie i zarządzanie produktami oraz procesami, aby systematycznie eliminować szkodliwość odpadów i materiałów oraz zmniejszać ich objętość, przetwarzać i odzyskiwać wszystkie zasoby, nie spalać ich ani nie zakopywać. Zero waste eliminuje uwalnianie szkodliwych substancji do ziemi, wody czy też powietrza, które są zagrożeniem dla zdrowia człowieka, zwierząt, roślin i całej planety”.
Zero waste – zasady 5R
5R to pięć kluczowych zasad, które należy stosować przy ograniczaniu odpadów. Pierwszy raz zasada 5R pojawiła się w książce Pokochaj swój dom Bei Johnson, amerykańskej blogerki, która spopularyzowała ideę zero waste.
Do tej listy można jeszcze dodać "repair", czyli naprawianie.
Realizując te zasady Amerykanka Bea Johnson, uważana za prekursorkę idei zero waste, produkuje zaledwie słoik śmieci rocznie. Autorka kultowych poradników o bezśmieciowym życiu, razem ze swoją 4 osobową rodziną, robi przemyślane zakupy, wymienia się ubraniami, całkowicie zrezygnowała z jednorazówek. Ten jeden słoik to dla większości z nas cel nie do osiągnięcia, ale tu nie chodzi o rywalizację, tylko o to, by po prostu produkować mniej śmieci. Drobnymi gestami odciążyć planetę z nadmiaru.
No dobra, cały czas czytasz o tych małych krokach...
Ale czym one właściwie mają być? Mamy dla Ciebie gotowe rozwiązania zero waste, które już od dziś możesz wcielić w swoje życie. Bierz i stosuj, a wszystkim to się opłaci! Tobie, środowisku, przyszłym pokoleniom. I pamiętaj – nie musisz od razu robić wszystkiego! Wybierz choćby jedną z rzeczy i rób ją uczciwie, konsekwentnie i regularnie.
Powodzenia!
Jak stosować zasady zero waste na co dzień?
Wprowadzenie w życie zasad zero waste zaczyna się od zmiany twoich nawyków. Taka zmiana nic cię nie kosztuje, a wręcz przeciwnie – pozwoli ci na oszczędność pieniędzy. Zacznij nad nią pracować. Czasami może okazać się trudna, dlatego przeprowadzaj ją stopniowo i nie zapominaj o metodzie małych kroków.
Unikaj nadmiaru
Oddaj ubrania, których nie nosisz, nie kolekcjonuj zestawów do chodzenia po domu albo uprawiania sportu, skoro od dawna nie biegasz. Spróbuj kupować takie rzeczy, których naprawdę potrzebujesz. Co sekundę na wysypisko śmieci trafia ciężarówka wypełniona nienoszonymi ciuchami. Przemysł odzieżowy jest jednym z największych trucicieli środowiska. Zacznij robić listy zakupów!
Wykorzystuj, nie marnuj
Zbieraj pudełka, kartony. Używaj ich do przechowywania, segregowania śmieci, wysyłania paczek. Takie przesyłki są zgodne z trendami, sporo internetowych sklepów przyjmuje niepotrzebne klientom opakowania i wykorzystuje je ponownie.
Doceń brzydale i golasy
Jeśli możesz wybieraj produkty bez opakowania i te z pomarszczoną skórką. Zabieraj do sklepu czy na targ swoje siatki, woreczki i pudełka.
Monitoruj
stan zapasów, zawartość, lodówki i szafek kuchennych.
Rozsądny transport
Kiedy tylko możesz, korzystaj z komunikacji miejskiej, częściej podróżuj rowerem czy hulajnogą.
Wypożyczaj
Nie wszystko musisz kupić. Rzeczy, których potrzebujesz na chwilę, możesz wypożyczyć. Sprawdzaj, co w szafach mają znajomi.
Pij kranówkę
Woda w kranie jest przebadana i często ma więcej składników mineralnych niż ta w plastikowej jednorazowej butelce. Jeśli masz wątpliwości w sprawie jej jakości możesz skład kranówki sprawdzić w sanepidzie.
Uprawiaj plogging
To szwedzkie określenie na nową dyscyplinę – łączenie aktywności na świeżym powietrzu z troską o środowisko. W czasie spaceru, biegu, drogi do pracy zbieraj śmieci. Bez zrzucania odpowiedzialności na innych i wyrzutów, że nie są Twoje.
Segreguj śmieci
Odpady jednego człowieka mogą być skarbem innego, ale tylko dobrze podzielone śmieci da się wykorzystać. Dlatego ważne jest by opakowania nadające się do recyklingu trafiały do właściwego kosza.
Bądź zero waste
Zero waste w kuchni
- Przy zakupie żywności trzymaj się listy zakupów i kupuj do jedzenia tylko to, co jest ci naprawdę potrzebne.
- Sprawdzaj daty ważności, aby uniknąć marnowania żywności.
- Zwróć uwagę na rodzaj opakowania.
- Naucz się odpowiedniego sortowania żywności Na wierzchu trzymaj produkty o krótkim terminie przydatności do spożycia.
- Kupuj sezonowe warzywa i owoce.
- Oddawaj jedzenie, którego nie spożyjesz. Na portalach społecznościowych znajdziesz wiele grup freegańskich, na których można ogłosić i oddać żywność.
- Gotuj, wykorzystując resztki i niepopularne części warzyw, takie jak łodygi, liście i nacie. Wykorzystuj szklane pojemniki na artykuły spożywcze.
- Zamrażaj niektóre produkty.
Przepisy zero waste
Zero waste w łazience
- Wykorzystaj kosmetyki, które masz na półce, zanim kupisz nowe.
- Zamiast mydła w płynie, używaj mydła w kostce.
- Oszczędzaj wodę.
- Zamień jednorazową maszynkę do golenia na maszynkę z wymienną żyletką.
- Stosuj szkło zamiast plastiku.
Zero waste w podróży
- Jak najczęściej poruszaj się po mieście na rowerze lub pieszo.
- Wybierz korzystanie z komunikacji miejskiej zamiast jazdy własnym samochodem.
- Korzystaj z aplikacji typu Bla Bla Car oraz udostępniaj wolne miejsce w samochodzie innym.
- W dalszą podróż wybierz się raczej pociągiem niż samolotem czy promem.
Zero waste na zakupach
- Kupuj tylko rzeczy niezbędne.
- Stosuj torby wielokrotnego użytku.
- Zaopatrz się w woreczki (najlepiej płócienne), do których trafią produkty.
- Herbatę i kawę kupuj do własnych torebek lub pojemników.
- Wybieraj miejsce, gdzie możesz kupić sypkie produkty na wagę.
- Nie bierz potwierdzeń z terminala płatniczego.
Jak jeszcze budować nawyki zero waste?
- Nie zapominaj o segregacji śmieci i dowiedz się, jak przeprowadzać ją prawidłowo.
- Zanim wyrzucisz jakiś przedmiot, zastanów się, czy nie można mu dać drugiego życia, wykorzystując go do czegoś, co wykonamy samodzielnie.
- Oszczędzaj prąd i kasuj stare pliki z komputerów – w taki sposób ograniczysz tzw. ukrytą konsumpcję.
- Wcielaj w życie własne pomysły na temat zero waste i dziel się nimi ze swoim otoczeniem.
Fusy z kawy
Naukowcy z Warszawy opracowali przepis na recykling zalegających w kawiarniach pozostałości po zmielonych ziarnach. Z fusów od kawy będą tworzyć słomki! Rozwiązaniem już zainteresowana jest jedna z sieci kawiarni, a biodegradowalne słomki mogą wejść do użycia jeszcze w tym roku.
Zero waste – co robi ALDI?
Będąc świadomym przedsiębiorcą, w ramach idei zero waste, ALDI redukuje ilość sprzedawanego plastiku, rezygnując ze sprzedaży produktów jednorazowego użytku, takich jak widelce, tacki czy łyżeczki, a do produkcji opakowań dla swoich artykułów używa plastików z recyklingu. Ponadto, stosujemy skrzynki wielokrotnego użytku i wyposażamy nasze sklepy w ekologiczne oświetlenie LED. Obniżamy również ceny na produkty o krótkim terminie przydatności do spożycia i przekazujemy żywność instytucjom charytatywnym.
