1. Strona główna
  2. Produkty
  3. Strefa zdrowia
  4. Czym jest nietolerancja glutenu?

Nietolerancja glutenu – jakie są jej objawy oraz jak wygląda diagnostyka i leczenie?

Gluten to białko znajdujące się w zbożach, takich jak pszenica, żyto i jęczmień. Zawiera on w swoim składzie gluteninę i gliadynę. Szacuje się, że nawet 10% populacji może go nie tolerować. Do tej pory opisano trzy jednostki chorobowe związane z nietolerancją glutenu: celiakię, alergię na pszenicę oraz nieceliakalną nadwrażliwość na gluten. Ich objawy są bardzo podobne, a nazwy błędnie używane jako synonimy jednego i tego samego schorzenia. Są to jednak różne choroby, które mimo występowania podobieństw mają również istotne różnice. 

nietolerancja-glutenu
nietolerancja-glutenu

Nietolerancja glutenu – pod jakimi postaciami występuje?

Celiakia

 

Celiakię nazywa się również chorobą trzewną. Jest ona chorobą autoimmunologiczną, które trwa przez całe życie. Odznacza się ona nadwrażliwością na gluten, który działa toksycznie i prowadzi do szeregu powikłań. Jej objawy mogą być łatwo obserwowalne lub trudne w diagnozie. Według danych częstość występowania celiakii w populacji wynosi około 1%. Choroba ta może wystąpić w dowolnym wieku, jednak najczęściej wykrywana jest pomiędzy trzydziestym a pięćdziesiątym rokiem życia. U kobiet rozwija się dwa razy częściej niż u płci męskiej. Zasadniczą rolę w rozwoju choroby odgrywają predyspozycje genetyczne. Za objawy skórne celiakii uważa się chorobę Duhringa. Występuje ona często w tych samych rodzinach, w których są krewni chorzy na celiakię. W literaturze medycznej został nawet opisany przypadek bliźniąt jednojajowych, z których jedno chorowało na celiakię z zanikiem kosmków jelita cienkiego, a drugie na chorobę Duhringa. Tę ostatnią charakteryzują zmiany skórne, takie jak: grudki, rumienie i niewielkie swędzące pęcherze najczęściej pojawiające się na łokciach i kolanach, karku, owłosionej skórze głowy oraz skórze twarzy, łopatkach, okolicy krzyżowej i pośladkach. 

Objawy celiakii

Najbardziej charakterystycznymi objawami celiakii są:

  • wzdęcia, bóle brzucha
  • biegunki śluzowe i wodniste
  • utrata masy ciała, chudnięcie
  • zaburzenia rozwoju u dzieci
  • niski wzrost
  • obniżony nastrój, depresja.

Celiakia może dawać także niespecyficzne objawy, takie jak:

  • zmiany skórne
  • osteoporoza
  • zapalenie stawów
  • bóle głowy
  • obniżony poziom koncentracji
  • depresja. 

Nieceliakalna nadwrażliwość na gluten

Nieceliakalna nadwrażliwość na gluten (w skrócie NCGS) jest postacią nietolerancji glutenu, w której organizm nieprawidłowo reaguje na białka znajdujące się w niektórych zbożach, jak pszenica, żyto czy jęczmień. Częstość występowania NCGS jest bardzo zróżnicowana i w badaniach i waha się między 0,16–13 proc.

Alergia na pszenicę

Jednym z najbardziej uczulających produktów jest pszenica. Współczesna wersja tego zboża przeszła wiele modyfikacji – w swojej pierwotnej formie miała 14 chromosomów, w obecnej spotyka się aż 42 chromosomy. Taka zmiana ma na celu regulację produkcji i funkcji glutenu. Pszenica jest alergenem, może wywoływać silne uczulenia stanowiące jednak inną jednostkę chorobową niż celiakia. Wzrost stężenia glutenu w produktach spożywczych sprawia, że układ pokarmowy i układ odpornościowy pacjenta traktuje go jak intruza. 

nietolerancja-glutenu

Nietolerancja glutenu – objawy

Objawy nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten

U chorych na NCGS najczęściej występują dolegliwości żołądkowo-jelitowe przypominające zespół jelita nadwrażliwego, takie jak:

  • biegunka
  • ból brzucha
  • nudności
  • wzdęcia
  • zaburzenia rytmu wypróżnień.

Oprócz tego u chorych z nieceliakalną nadwrażliwością na gluten występują objawy pozajelitowe:

  • zmniejszenie masy ciała
  • rumień
  • wysypka
  • ból głowy
  • bóle stawów i kości
  • skurcze mięśni
  • drętwienie kończyn
  • przewlekłe zmęczenie
  • niedokrwistość
  • problemy z koncentracją
  • zaburzenia depresyjne
  • nadpobudliwość
  • zapalenie błony śluzowej jamy ustnej.

Objawy alergii na pszenicę

W zależności od organizmu nasilenie występowania objawów nietolerancji na pszenicę bywa bardzo różne. Jej symptomami są najczęściej:

  • nudności
  • bóle brzucha
  • zaparcia
  • napady astmy
  • duszności
  • wypryski i wysypki
  • pokrzywka.
nietolerancja-glutenu
nietolerancja-glutenu

Objawy nietolerancji glutenu zależne od wieku

Występowanie objawów nietolerancji glutenu jest zależne od wieku pacjenta. U niemowląt są to najczęściej symptomy jelitowe. U dzieci można zaobserwować już dolegliwości pozajelitowe, a szczególnie zmiany skórne oraz zaburzenia związane z objawami ginekologicznymi. U dorosłych natomiast pojawiają się dolegliwości neurologiczno-psychiatryczne, endokrynologiczne oraz ginekologiczne.

nietolerancja-glutenu

Objawy alergii na gluten u niemowlaka

Najczęstsze objawy alergii na gluten u niemowlaka to:

  • biegunka
  • zaparcia
  • wymioty.
nietolerancja-glutenu

Objawy nietolerancji glutenu u dzieci

Alergia na gluten u dzieci najczęściej powoduje:

  • zmiany skórne
  • kłopoty ze strony układu pokarmowego, takie jak biegunki, bóle brzucha, wymioty
  • zaburzenia systemu oddechowego, takie jak katar czy kaszel.

Do ich wywołania wystarcza bardzo mała ilość glutenu w organizmie, o wiele niższa niż 10 g. Alergia na gluten u dzieci często mija z wiekiem.

nietolerancja-glutenu

Objawy nietolerancji glutenu u dorosłych

U dorosłych alergia trwa dłużej niż u dzieci i ma charakter przewlekły. Nasila się po wysiłku fizycznym i może objawić się:

  • pokrzywką na skórze
  • obrzękiem naczynioruchowym
  • biegunką
  • w skrajnych sytuacjach wstrząsem anafilaktycznym.

U dorosłych ilości glutenu wywołująca reakcję alergiczną wynosi ponad 10 g.

nietolerancja-glutenu
nietolerancja-glutenu

Po jakim czasie od spożycia glutenu mogą wystąpić objawy nietolerancji?

Objawy nadwrażliwości na gluten wystąpić mogą już kilka minut po kontakcie z alergenem, ale mogą pojawić się także po dłuższym czasie – nawet po 3 dniach. Szczególnie u chorych z NCGS objawy po kontakcie z glutenem pojawiają się z dużym opóźnieniem, nawet kilka godzin lub dni po spożyciu glutenu. 

nietolerancja-glutenu

Badanie nietolerancji glutenu – jak wykryć nietolerancję glutenu?

Pierwszym krokiem w kierunku diagnozy alergii na gluten powinny być testy genetyczne. Dotyczy to przebadania się na obecności genów HLA DQ2.2, DQ2. Udowodniono, że choroba ta ujawnia się najczęściej u osób z predyspozycjami genetycznymi i gdy choruje osoba z pierwszego stopnia pokrewieństwa ryzyko rozwoju choroby u krewnych wynosi 10%. Badanie genetyczne wystarczy wykonać jednorazowo w dowolnym momencie życia.

Inne niezbędne badania to:

·       testy serologiczne polegające na pomiarze we krwi stężenia przeciwciał charakterystycznych dla celiakii – są to przeciwciała EmA, DGP oraz tTG. Ich obecność potwierdza celiakię niemal jednoznacznie. Ich brak natomiast nie wyklucza choroby, ponieważ niektóre osoby chore nie wytwarzają takich przeciwciał

·       biopsja błony śluzowej jelita cienkiego i badanie histopatologiczne. Biopsja błony śluzowej jelita cienkiego polega na pobraniu od pacjenta kilku fragmentów tej błony śluzowej i ich mikroskopowej analizie. Charakterystycznymi dla celiakii zmianami są zanik kosmków jelitowych, duża ilość limfocytów śródnabłonkowych oraz przerost krypt jelitowych.

nietolerancja-glutenu
nietolerancja-glutenu

Leczenie nietolerancji glutenu

Jedyną skuteczną metodą leczenia nietolerancji glutenu jest wyeliminowanie z jadłospisu wszystkich produktów go zawierających. Niestety stosowanie diety bezglutenowej jest konieczne do końca życia. Osoby chore szybko obserwują ustanie objawów, a po dłuższym czasie także odbudowę kosmków jelita cienkiego. Dzięki diecie bezglutenowej stanowczo poprawia się komfort życia. Nietolerancja glutenu nie musi oznaczać jedzenia jedynie specjalnych produktów. Dla chorych bezpieczne są wyroby z kukurydzy, ryżu, gryki, bezglutenowego owsa czy tapioki. Z powodzeniem mogą one zastąpić tradycyjne przetwory mączne, takie jak pieczywo czy makarony. Gdy specjalista alergolog jednoznacznie zdiagnozuje alergię na pszenicę, należy wyeliminować z diety pszenicę i pokrewne rodzaje zbóż. Zbożem kontrowersyjnym pozostaje owies, który sam w sobie nie zawiera glutenu, ale może być zanieczyszczony innymi zbożami, dlatego przy alergii na gluten najlepiej jest spożywać tzw. owies certyfikowany. 

Przypomnienie o

Błąd! Przepraszamy, wystąpił błąd. Spróbuj ponownie później.

Czy chcesz aby Cię powiadomić, kiedy przedmiot będzie dostępny?

Potwierdzenie przypomnienia

Dzień przypomnienia
Dwa dni wcześniej
Jeden dzień wcześniej
W dniu oferty
Godzina
00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
Uwagi
  • Aby skorzystać z naszej bezpłatnej usługi przypominania, prosimy najpierw o Twoje potwierdzenie. W tym celu prosimy podać adres e-mail i / lub numer telefonu i kliknąć „Aktywuj przypominanie". W zależności od wybranej formy kontaktu (e-mail, SMS), otrzymasz link aktywacyjny. Aby aktywować usługę przypominania, prosimy kliknąć w link w otrzymanej wiadomości. Potwierdzenie to nie będzie wymagane ponownie w przyszłości.
  • Prosimy uzupełnić pola oznaczone *.
  • Aby przesłać ten formularz, prosimy zaakceptować pliki cookie w ustawieniach zabezpieczeń przeglądarki.
  • Wysyłanie SMS-ów jest możliwe tylko w krajowej sieci komórkowej.
  • Przypomnienie może być wysłane tylko wtedy, gdy wybrana data jest w przyszłości i po pomyślnym uwierzytelnieniu Twojego adresu e-mail lub numeru telefonu.
  • Twój adres e-mail i numer telefonu komórkowego są wykorzystywane w celu wysłania powiadomienia o wybranym artykule i przechowywane, aby zachować potwierdzone uwierzytelnienie przy korzystaniu z tej usługi przez Ciebie w przyszłości. W dowolnym momencie możesz zrezygnować z subskrypcji / usunąć dane poprzez „ formularz rezygnacji z usługi przypominania”. Pamiętaj, że aktywacja usługi przypominania jest dozwolona tylko w przypadku, gdy sam jesteś odbiorcą.

Niedostępne

Oferta już wygasła

Aktywacja przypominania!

Potwierdzenie przypomnienia

Otrzymasz przypomnienie w dniu ${date} o godzinie ${time}.

Wymagana aktywacja wiadomości (e-mail)

Wymagana aktywacja wiadomości (SMS)

Wymagana aktywacja wiadomości (e-mail / SMS)

Na podany adres e-mail została wysłana wiadomość, aby potwierdzić Twój adres e-mail. Prosimy kliknąć w link w wiadomości.

Na podany numer został wysłany SMS, aby potwierdzić Twój numer telefonu. Prosimy kliknąć w link w wiadomości.

Na podany adres e-mail i numer zostały wysłane wiadomości, aby potwierdzić Twój adres e-mail i numer telefonu. Prosimy kliknąć w link w wiadomości. Jeśli strona z potwierdzeniem się nie otworzy, prosimy skopiować link i wkleić go w przeglądarce.

regions.regionSwitchHeadline

regions.regionSwitchText
regions.regionSwitchTextExplicitSwitch