„Należy spożyć do” i „Najlepiej spożyć przed” – Czym jest termin przydatności do spożycia oraz data minimalnej trwałości?

Data ważności, data przydatności, „Najlepiej spożyć przed”, „Najlepiej spożyć przed końcem...”. Jak połapać się w tych wszystkich sformułowaniach?

Na opakowaniach prawie wszystkich produktów spożywczych możesz znaleźć różne oznaczenia. Także te, które określają bezpieczny czas spożycia danego artykułu. Niestety prawda jest taka, że wielu konsumentów zwyczajnie ich nie rozróżnia. A kwestia ta jest naprawdę bardzo prosta. Zobacz, na czym polegają różnice.

„Należy spożyć do …” – Czym jest termin przydatności do spożycia?

Oznaczenie to wskazuje na datę graniczną. Po przekroczeniu daty wskazanej przez producenta produkt może prowadzić do zatrucia pokarmowego lub innych problemów zdrowotnych.

Produkty oznaczone terminem „Należy spożyć do …” muszą być ściśle przechowywane zgodnie z instrukcjami na opakowaniu, np. w lodówce. Nawet niewielkie odstępstwa od tych zasad mogą wpłynąć na bezpieczeństwo produktu. Po przekroczeniu daty przydatności do spożycia, produkty nie powinny być spożywane. Nie znajdziemy ich także na sklepowych półkach – sprzedaż jest zabroniona i podlega karze.

Na jakich produktach najczęściej znajdziemy „Należy spożyć do”?

„Najlepiej spożyć przed” – Czym jest data minimalnej trwałości?

Termin „Najlepiej spożyć przed ...” dotyczy produktów mniej podatnych na psucie się – np. makaronu, ryżu, konserw czy przypraw. Po upływie tej daty produkt wciąż może być bezpieczny do spożycia, o ile nie wykazuje oznak zepsucia. Co to znaczy? Produkt zdatny do spożycia nie ma niepokojącego zapachu, koloru, a już na pewno pleśni czy innych widocznych zmian.

Data „Najlepiej spożyć przed ...” jest zwykle wyrażona w formacie konkretnej daty (dzień, miesiąc, rok). Także musi być umieszczona w widocznym miejscu.

Jednak istnieją pewne wyjątki. Produkty najmniej trwałe (do 3 miesięcy) mogą być oznaczone bez wskazania konkretnego roku. Na produktach wyjątkowo trwałych (powyżej 18 miesięcy) znajdziesz wyłącznie rok. Żywność, której data minimalnej trwałości znajduje się między wyżej określonym czasem, oznaczana jest tylko miesiącem i rokiem.

Produkty spożywcze oznaczone terminem „Najlepiej spożyć przed ...” nie mogą być sprzedawane po upływie wskazanej daty.

• Kiedy wskazana jest konkretna data (dzień, miesiąc i rok) – produkt możesz kupić w sklepie do jednego dnia przed wskazaną datą.
• Kiedy wskazany jest tylko miesiąc i rok – produkt dopuszczony jest do obrotu do ostatniego dnia miesiąca wskazanego na opakowaniu.
• Kiedy wskazany jest tylko rok – podobnie, produkt może leżeć na sklepowej półce, do ostatniego dnia roku wskazanego na opakowaniu.

Pamiętaj jednak, że przekroczenie minimalnej daty trwałości nie oznacza tego, że produkt jest zepsuty. Mimo tego, że według prawa takiej żywności nie kupisz już w sklepie, to możesz trzymać ją w swojej lodówce. Oczywiście, tylko jeśli wygląda i pachnie odpowiednio.

Na jakich produktach najczęściej znajdziemy „Najlepiej spożyć przed”?

„Należy spożyć do” a „Najlepiej spożyć przed” – jak zapamiętać różnicę?

Jak się w tym połapać? Zapamiętaj: słowo „należy” jest mocniejsze niż „najlepiej”.

Termin „Należy spożyć do ...” informuje o bezpieczeństwie, natomiast „Najlepiej spożyć przed ...” o jakości produktu. Przestrzeganie tych oznaczeń pomoże Ci uniknąć ryzyka związanego ze spożywaniem nieświeżych produktów.

Na jakich produktach nie są nanoszone terminy przydatności
do spożycia lub daty minimalnej trwałości?

Nie wszystkie produkty spożywcze wymagają umieszczania dat przydatności do spożycia lub dat minimalnej trwałości. Do tych wyjątków należą:

Wyjątki te wynikają z faktu, że produkty te mają naturalną długą trwałość lub szybkie tempo konsumpcji. Dla konsumentów oznacza to, że mogą one być przechowywane bez obawy o bezpieczeństwo zdrowotne. Jednak przed zakupem takich produktów, zawsze warto ocenić ich świeżość i stan wizualny.

Jak unikać przeterminowania i psucia się żywności? – Jak nie marnować jedzenia?

Świeże warzywa i owoce

Przechowuj w lodówce w odpowiednich pojemnikach lub szufladach przeznaczonych do warzyw i owoców. Warto wiedzieć, że niektóre gatunki lepiej smakują, jeśli trzymane są poza lodówką (np. banany czy pomidory). Nie wpływa to jednak na ich zdatność do spożycia. Może ją nawet wydłużyć.

Mięso

Zawsze w lodówce. Umieść je w niej możliwie szybko po dokonaniu zakupów. Możesz je również zamrozić.

Nabiał

Przechowuj w lodówce, najlepiej na środkowej półce. Temperatura jest tam najstabilniejsza. Sprawdzaj daty przydatności do spożycia i spożywaj w pierwszej kolejności te produkty, których termin przydatności jest najkrótszy.

Pieczywo

Przechowuj w suchym i chłodnym miejscu, najlepiej w chlebaku. Możesz też zamrozić pieczywo, jeśli nie planujesz go spożyć w ciągu kilku dni. Mrożenie pozwala na dłuższe przechowywanie bez ryzyka utraty świeżości. Śmiało możesz mrozić to pieczywo, które wcześniej w sklepie było odpiekane.

Suche produkty

Przechowuj w szczelnych pojemnikach. Dzięki temu unikniesz dostawaniu się do nich wilgoci i szkodników. Trzymaj je w ciemnym i chłodnym miejscu.

Każdy rodzaj żywności ma ogólnie określone zasady przechowywania. Pamiętaj jednak, że ważne jest trzymanie się zaleceń producenta.

Praktyczne porady

• Regularnie sprawdzaj daty przydatności do spożycia produktów w swojej kuchni.
• Układaj nowe zakupy za starszymi produktami, aby najpierw zużyć te, które mają krótszą datę przydatności.
• Planuj posiłki i zakupy z wyprzedzeniem, aby unikać nadmiaru żywności, która mogłaby się przeterminować.
• Masz wątpliwości co do tego, jak przechowywać dany produkt? Pomyśl o tym, gdzie stał w sklepie.

Bibliografia

1. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE L 304 z dnia 22.11.2011 r., z późn.zm.)
2. Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2023 r. poz. 1448).
3. Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE, L 31 z 01.02.2002, z późn.zm.)